BloggfŠrslur mßna­arins, j˙nÝ 2007

Ekki er allt sem sřnist Ý ┴lafosskvos

┌timarka­ur ┴lafosskvos 300Ůeir sem lei­ eiga um MosfellsbŠ ß morgun, sunnudaginn 1. j˙lÝ eftir kl. 16, geta ßtt von ß ˇvŠntum uppßkomum Ý bland vi­ Švintřri og hljˇ­fŠraleik Ý ┴lafosskvos.á Hafa Varmßrsamt÷kin, me­ dyggum li­sstyrk ┴lfyssinga, fengi­ listamenn til li­s vi­ sig sem skemmta munu gestum og gangandi Ý gˇ­a ve­rinu.

Skemmtiatri­in eru hugsu­ fyrir fˇlk ß ÷llum aldri. Mun BryndÝs Schram m.a. lesa upp Švintřri fyrir b÷rn og fullor­na vi­ undirleik ┴shildar Haraldsdˇttur, flautuleikara og BryndÝsar H÷llu Gylfadˇttur, sellˇleikara og hefst flutningur ■eirra kl.á 16.á
Fleiri listamenn hafa bo­i­ fram krafta sÝna og ver­ur ■vÝ gaman a­ koma Ý Kvosina ß morgun.

Vi­ hvetjum vildarvini VarmßrsvŠ­isinsá til a­ leita me­ okkur ß vit Švintřranna og sřna me­ ■vÝ samst÷­u me­ barßttu samtakanna fyrir ■vÝ a­ framkvŠmdir vi­ Varmß Ý MosfellsbŠ ver­i m÷glunarlaust settar Ý mat ß umhverfisßhrifum framkvŠmda. Vi­ ┴lafoss er a­ finna eitthvert skemmtilegast samspil s÷gulegrar bygg­ar og nßtt˙ru ß h÷fu­borgarsvŠ­inu. Ůessi einst÷ku umhverfisgŠ­i viljum vi­ vernda.

Me­ uppßkomunni viljum vi­ ennfremur vekja athygli landsmanna ß ■vÝ a­ l÷g­ hefur veri­ tengibraut um ┴lafosskvos ßn deiliskipulags sem ■ř­ir a­ a­koma bŠjarb˙a a­ skipulagstill÷gunni ver­ur einungis til mßlamynda, ■.e. ■jˇnar a­eins fri­■Šgingu ■eirraástofnana sem l÷gum samkvŠmt eiga a­ lßta sig hagsmuni almennings og umhverfis var­a. Eini m÷guleiki almennings til a­ hafa ßhrif ß ger­ skipulagsߊtlana er a­ koma ß framfŠri athugasemdum vi­ skipulagstill÷gur. Sß rÚttur hefur me­ ■eim framkvŠmdum sem n˙ eru a­ mestu yfirsta­nar veri­ tekinn af Ýb˙um. Ůessum vinnubr÷g­um viljum vi­ mˇtmŠla og hvetjum vi­ landann til a­ sřna samst÷­u ■vÝ einungis ■annig getum vi­ haft ßhrif Ý ßtt til lř­rŠ­islegra stjˇrnarhßtta.

L┴TUM OKKUR M┴LIN VARđA - VARM┴RSAMTÍKIN


Helgafellsbraut l÷g­ ßn deiliskipulags

Ůa­ dylst engum sem sko­ar eftirfarandi myndband a­ b˙i­ er a­ leggjaátengibraut um ┴lafosskvosáßn sam■ykkts deiliskipulags. N˙ sem endranŠr ■rŠta bŠjaryfirv÷ld fyrir a­ b˙i­ sÚ a­ gera undirlag fyrir veginn en dŠmi n˙ hver fyrir sig:

Frestur til a­ skila inn athugasemdum vi­ deiliskipulagstill÷gu tengibrautarinnar og umhverfisskřrslu er til 12. j˙lÝ. Varmßrsamt÷kin skora ß Ýb˙a Ý MosfellsbŠ a­ gera alvarlegar athugasemdir vi­á■ß vanvir­ingu ß lř­rŠ­islegum stjˇrnarhßttum sem lřsa sÚr Ý samskiptamynstriábŠjaryfirvalda Ý MosfellsbŠ vi­ Ýb˙a.


┌rskur­arnefnd hefur ekki ˙rrŠ­i til a­ st÷­va framkvŠmdir Ý MosfellsbŠ

Veitulagnir Ý vegstŠ­i tengibrautarinnar?┌rskur­arnefnd skipulags- og byggingar-mßla ßkva­ Ý morgun a­á a­ st÷­va ekki framkvŠmdir Ý og vi­ vegstŠ­i Helgafells-brautar og vi­ bakka Varmßr. ═b˙ar ß svŠ­inu h÷f­u fari­ fram ß st÷­vun framkvŠmda til brß­abirg­a ■ar sem einsřnt ■ˇtti a­ ekki vŠri eing÷ngu veri­ a­ vinna vi­ lagningu frßveitu heldur einnig vegager­ Ý vegstŠ­i tengibrautarinnar.

═ ˙rskur­inum sem kve­inn var upp til brß­abirg­a er ekki teki­ efnislega ß kŠrunni heldur a­eins komist a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ "ßh÷ld sÚu um hvort hinar umdeildu framkvŠmdir sty­jast vi­ kŠranlega ßkv÷r­un" ogá bent ß a­ "vandsÚ­ sÚ a­ ■Šr raski til muna l÷gv÷r­um hagsmunum kŠrenda" - sem ■ř­ir einfaldlega a­ nefndin telji a­ ekki sÚ um ˇafturkrŠf umhverfis- og eignaspj÷ll a­ rŠ­a og ■vÝ liggi ekki eins miki­ ß.á Ůa­ sem nefndin mun taka til efnislegrar me­fer­ar er ■vÝ hvort framkvŠmdaleyfi­ sem MosfellsbŠr veitti framkvŠmdaa­ilum sÚ l÷glegt.

Tengibraut Ý fjarskaBŠjaryfirv÷ld Ý MosfellsbŠ halda ■vÝ fram a­ a­eins sÚ veri­ a­ vinna vi­ lagningu frßveitu frß Helgafellshverfi Ý vegstŠ­i tengibrautarinnar og endurbŠtur ß rŠsi me­fram b÷kkum Varmßr. ┴ ■essari forsendu ■urfi bŠrinn ekki framkvŠmdaleyfi. Fyrir liggur hins vegar a­ bŠrinn gaf framkvŠmdaa­ilum leyfi til framkvŠmdanna, sbr. m.a. brÚf MosfellsbŠjar til Varmßrsamtakanna. Fleiri leyfisbrÚf eru til vitnist um a­ MosfellsbŠr leyf­i framkvŠmdirnar og ver­a ■au tekin til efnislegrar me­fer­ar hjß nefndinni.

L÷gma­ur Ýb˙a, KatrÝn Theˇdˇrsdˇttir, heldur ■vÝ fram Ý kŠrunni a­ framkvŠmdirnar sÚu ekki a­eins framkvŠmdaleyfisskyldar heldur einnig skipulagsskyldar en MosfellsbŠr leyf­i framkvŠmdir ßn ■ess a­ sam■ykkt deiliskipulag lŠgi fyrir. Ůar sem um er a­ rŠ­a svŠ­i ß nßtt˙ruminjaskrß sem einnig nřtur hverfisverndar er MosfellsbŠ ennfremur skylt skv. nßtt˙ruverndarl÷gum a­ leita umsagnar Umhverfisstofnunar.

RŠsi Ý farvegi VarmßrA­dragandi ■essa mßls er sß a­ fyrr Ý vetur kŠr­u Ýb˙ar framkvŠmdir vi­ lagningu tengibrautar um ┴lafosskvos til ˙rskur­arnefndar skipulags- og byggingarmßla. ═ kj÷lfar kŠrunnar felldu bŠjaryfirv÷ld ˙r gildi deiliskipulag tengibrautar um ┴lafosskvos eftir a­ ˙rskur­arnefndin komst a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ vafi lÚki ß l÷gmŠti framkvŠmdanna. Lřsti bŠjarstjˇri ■vÝ yfir a­ bŠrinn Štla­i a­ lßta gera umhverfisskřrslu og vinna skipulagi­ Ý sßtt og samlyndi vi­ Ýb˙a. ═ framhaldi af hinum f÷gru fyrirheitum drˇgu Ýb˙ar kŠruna til baka. Eftir a­ framkvŠmdir hˇfustá a­ nřju Ý vegstŠ­inu um mi­jan maÝ var skřrslan ßsamt nřrri till÷gu a­ deiliskipulagi tengibrautarinnar auglřst til kynningar. Skipulagi­ ÷­last hins vegar ekki gildiáfyrr en eftir a­ Ýb˙ar hafa fengi­ tŠkifŠri til a­ gera athugasemdir vi­ till÷guna og ■urfa ■Šr a­ hafa borist fyrir 12. j˙lÝ nk. Er ■etta raunar eini m÷guleiki almennings til a­ hafa ßhrif ß ger­ skipulagsߊtlana. SÚ fari­ ˙t Ý framkvŠmdir ßn deiliskipulags er sß rÚttur beinlÝnis tekinn af Ýb˙um a­ hafa ßhrif ß mˇtun umhverfisins. Ůa­ hlřtur ■vÝ a­ vera sjßlfs÷g­ lř­rŠ­iskrafa a­ ekki sÚ fari­ ˙t Ý framkvŠmdir fyrr en eftir a­ Ýb˙ar hafa fengi­ tŠkifŠri til a­ koma sjˇnarmi­um sÝnum ß framfŠri.

Me­ framkvŠmdunum sem n˙ standa yfir telja Ýb˙ar a­ bŠjarstjˇrn MosfellsbŠjar sÚ a­ ganga ß bak or­a sinna um a­ hafa samrß­ vi­ Ýb˙a um ger­ skipulagsins. Einnig a­ veri­ sÚ a­ svÝvir­a nßtt˙ruverndarl÷g og ■ann lř­rŠ­islega rÚtt bŠjarb˙a a­ koma ß framfŠri sko­unum sÝnum og ■ekkingu ■egar unni­ er a­ skipulagsger­ fyrir sveitarfÚlagi­ en sß rÚttur er trygg­ur Ý skipulags- og byggingarl÷gum.

Myndirnar hÚr a­ ofan sřna svo ekki ver­ur um villst a­ veri­ er a­ vinna a­ vegager­ Ý vegstŠ­i tengibrautarinnar auk ■ess sem veri­ er a­ leggja frßveitu fyrir Helgafellshverfi. Eins er ljˇst a­ ekkert tillit er teki­ til lÝfrÝkisáVarmßr og ■vÝ mikil hŠtta ß a­áumhverfisspj÷llin sem veri­ er a­ vinna ver­i ekki tekin til baka.

Frˇ­legtáver­ur a­ vita a­áhva­a ni­urst÷­u ˙rskur­arnefndin kemst Ý endanlegum ˙rskur­i. Vi­ vonum au­vita­ a­ MosfellsbŠ ver­i gert a­ vir­a lř­rŠ­islegan rÚtt Ýb˙a og a­ fara framvegis a­ l÷gum.


Skrßr tengdar ■essari bloggfŠrslu:

Fßnadagurinn 12. j˙nÝ vi­ ┴lafoss

Fßnadagurinn 12. j˙nÝ vi­ ┴lafossSigurjˇn PÚtursson verksmi­jueigandi ß ┴lafossi hÚlt um langt skei­ svonefndan fßnadag hßtÝ­legan vi­ ┴lafoss. Skemmtilega frßs÷gn af upphafi og hßtÝ­arh÷ldum ß fßnadaginn er a­ finna Ý bˇk Bjarka Bjarnasonar og Magn˙sar Gu­mundssonar, MosfellsbŠr - saga bygg­ar Ý 1100 ßr (2005) en h˙n hljˇ­ar svo:

"Fßnadagar

═■rˇttanna ÷tult hjˇn,
i­just÷rfum kafinn.
SÚrtu jafnan Sigurjˇn
sŠmd og heillum vafinn.

Ůegar Sigurjˇn PÚtursson hˇf st÷rf a­ ┴lafossi tˇk hann strax a­ huga a­ uppbyggingu Ý■rˇttalÝfs ß sta­num en hann var sjßlfur mikill Ý■rˇttagarpur og me­al annars annßla­ur glÝmukappi. ┴ri­ 1921á gekkst hann fyrir svonefndu ┴lafosshlaupi Ý fyrsta skipti og gaf veglegan ver­launabikar. Hlaupi­ hˇfst vi­ ┴lafoss og enda­i ß Melavellinum ■ar sem Kristjßn X konungur ═slands og Danmerkur, afhenti ver­launin ... .
Sigurjˇn taldi sund vera allra meina bˇt og efldi ˇspart sundkennslu og sundi­kun ß ┴lafossi. Hann sß fljˇtt hva­a m÷guleikar leyndust Ý ylvolgri Varmßnni ofan vi­ stÝfluna hjß fossinum og lÚt ˙tb˙a ■ar b˙ningsa­st÷­u. Ůessi sundskßli var vÝg­ur 12. j˙nÝ 1927 og ■ann sama dag var keppt Ý ┴lafosshlaupinu, a­ ■essu sinni hˇfst ■a­ Ý ReykjavÝk og enda­i a ┴lafossi ■ar sem svonefndur fßnadagur var haldinn hßtÝ­legur Ý fyrsta skipti.

Morgunbla­i­ greindi ■annig frß ■essum vi­bur­i:

┴ sunnudegi 12. j˙nÝ 1927
sem er fßnadagur, ver­ur opna­ur nřr sundskßli a­ ┴lafossi Ý Mosfellssveit. Vi­ ■a­ tŠkifŠri ver­a margar sund■rautir hß­ar. Um 20 bestu sundmenn ═slands hafa lofa­ a­sto­ sinni, ... .
Ůar ver­ur sřnt Kafsund, bj÷rgun, skri­sund, lÝfgunartilraunir.
Knattleikur Ý vatni sřndur Ý fyrsta sinn ß ═slandi. - St˙lkur sřna bj÷rgun og řms sund.
Herra lŠknir ١r­ur Sveinsson talar, og fleiri rŠ­umenn ver­a.
VÝgsluath÷fnin hefst stundvÝslega kl. 3 sd. - Herra kaupma­ur Einar Pjetursson a­sto­ar. - Ůß hefst sundi­, a­ ■vÝ loknu řmsir leikir og dans. - Ţmsar veitingar ver­a ß sta­num, svo sem kaffi, mjˇlk, o.fl. s˙kkula­i, sÝtrˇn, skyr o.fl.
Tryggi­ ykkur sŠti Ý bÝlunum Ý tÝma. - Sjerstakur sta­ur ver­ur fyrir hesta, hjˇlhesta og bÝla.- A­gangur kostar kr. 1,00 fyrir fullor­na, fyrir b÷rn kr. 0,50. - Merki ver­a seld ß sta­num.
HŠtt ver­ur klukkan 10 sÝ­degis
Allir upp a­ ┴lafossi ß sunnudaginn.

Nafn og dagsetning hßtÝ­ahaldanna voru ekki valin af tilviljun. Hinn 12. j˙nÝ 1913 h÷f­u danskir var­skipsmenn afskipti af ungum ═slendingi, Einari PÚturssyni, sem sigldi kapprˇ­rarbßti um ReykjavÝkurh÷fn. ┴stŠ­an var blßhvÝtur fßni sem prřddi skut bßtsins en ═slendingar b÷r­ust ■ß fyrir ■vÝ a­ fß eigin ■jˇ­fßna og haf­i blßhvÝti fßninn komi­ til ßlita sem slÝkur. Var­skipsmenn litu fßnasiglingu Einars alvarlegum augum, h˙n var ÷grun vi­ Dani og ger­u ■eir fßnann upptŠkan ... . Me­ fßnadeginum ß ┴lafossi vildi Sigurjˇn minnast fßnat÷kunnar ß ReykjavÝkurh÷fn.
Fßnadagurinn ß ┴lafossi var oftast haldinn kringum 12. j˙nÝ og bygg­ist ß fj÷lbreyttri dagskrß: ... .
┴ fßnadaginn kom m˙gur manns a­ ┴lafossi og skemmti sÚr lengi dags, ... .
Fßnadagarnir ß ┴lafossi voru einsdŠmi ß ═slandi ß sÝnum tÝma og minntu helst ß ■jˇ­hßtÝ­arh÷ld sem fˇlk kynnist sÝ­ar ■egar frelsisdraumar ■jˇ­arinnar haf­i rŠst til fullnustu." (Bls. 304-307)

Ůess mß a­ lokum geta a­ Varmßrsamt÷kin o.fl. Ýb˙ar Ý MosfellsbŠ hafa mikinn hug ß ■vÝ a­ endurvekja ■ennan ■jˇ­hßtÝ­ardag ┴lfyssinga og gaman vŠri a­ sem flestir leg­u h÷nd ß plˇginn vi­ a­ koma ■essu skemmtilega verkefni ß koppinn Ý framtÝ­inni.

═b˙ar Ý ┴lafosskvos fl÷ggu­u Ý tilefni dagsins blßhvÝta fßnanum vi­ hli­ hins Ýslenska. Ătlar fˇlk a­ minnast dagsins og grilla Ý kv÷ld Ý gˇ­a ve­rinu. FrjßlsÝ■rˇttadeild UMFA hefur lengi haldi­ daginn hßtÝ­legan me­ svok÷llu­u ┴lafosshlaupi. Er hlaupi­ ˙r ┴lafosskvosinni kl. 19.00 og hefst skrßning kl.á 18.00 Ý ┴lafossb˙­inni. Fyrir krakkana er 4 km ratleikur um nŠsta nßgrenni en fullor­nir hlaupa 9 km.


Manneskjan og maskÝnan

Eftir BryndÝsi Schram
Erindi flutt ß borgara■ingi Ýb˙asamtaka ß h÷fu­borgarsvŠ­inu 31. mars 2007

BryndÝs ß Ýb˙a■ingi Ý ┴lafosskvosHva­an Štli hugmyndir mÝnar um manneskjulegt samfÚlag sÚu Štta­ar? ╔g er hvorki verkfrŠ­ingur nÚ skipulagsarkitektá - og ■akka stundum gu­i fyrir ■a­! ╔g nßlgast ■vÝ vi­fangsefni­ hvorki ˙t frß bˇklestri nÚ frŠ­imennsku ľ heldurá ˙t frß persˇnulegri reynslu. ╔g er ekki Ý nokkrum vafa, a­ reynsla mÝn sem lei­s÷guma­ur fer­amanna Ý sex sumur ß ═talÝu og Ý ÷­rum l÷ndum ß menningarsvŠ­i Mi­jar­arhafsins, haf­i mˇtandi ßhrif ß mÝnar hugmyndirá um ■a­, hvernig manneskjulegt borgarsamfÚlag Štti a­ vera. EilÝft flakk um meginland Evrˇpu frß Valencia til Varsjßr og frß Rigu til Rˇmar hefur ßrei­anlega skili­ eftir sÝn ßhrif.
Hva­ er ■a­ sem gerir hi­ dŠmiger­a ■orp g÷mlu Evrˇpu svona a­la­andi? Aftur er Úg ekki Ý vafa: Ůa­ er mannfÚlag me­ s÷gu og sßl. Ůorpi­ er til a­ ■jˇna mannlegum ■÷rfum. Ůa­ er bygg­arlag byggt fyrir fˇlk. Ůa­ er Ý mannlegum skala. Ůess vegna fullnŠgir ■a­ fegur­ar■rßnni og ■ˇknast auganu. Ůa­ ß sÚr dj˙par s÷gulegar rŠtur. HÚr hafa margar kynslˇ­ir gengi­ um torg og strŠti. Ůess vegna tilheyra Ýb˙arnir borginni sinni og hafa nß­ a­ skjˇta ■ar dj˙pum rˇtum.
Einhvern veginn svona finnst mÚr, a­ borgin eigi a­ vera. H˙n byggist ˙t frß torginu. Torgi­ er ■ungami­ja mannlÝfsins. Allra lei­ir liggja ■anga­. Ůar er kirkjan og rß­h˙si­ ľ tßkn hins geistlega og hins veraldlega. Ůar eru bakarinn, s˙tarinn og skˇarinn. Og vertsh˙sin standa ÷llum opin. Ůar er lÝka marka­urinn. BŠndur Ý nŠrliggjandi hÚru­um koma ■anga­ til a­ selja afur­ir sÝnar. Og ■ß er n˙ heldur betur lÝf Ý tuskunum.
Grˇskumiki­ mannlÝf og litskr˙­ugt ľ ■a­ er ■etta sem gefur borginni a­drßttarafl. I­andi mannlÝf er sama sem lifandi borg.
En er ■etta ekki bara ˙tˇpÝa ľ draumur frß li­inni tÝ­? VÝst er eitthva­ til Ý ■vÝ. Ůorpi­ ger­i hvergi rß­ fyrir bÝlnum Ý sÝnum microcosmos . Sums sta­ar er bÝlinn bannfŠr­ur; annars sta­ar hefur g÷mlu hesth˙sunum veri­ breytt Ý bÝlsk˙ra. En borgir vaxa og draga dßm af breyttum tÝmum. Borgir ■urfa a­ gera rß­ fyrir vaxandi Ýb˙afj÷lda, breyttum atvinnuhßttum og nřrri samg÷ngutŠkni. ŮvÝ a­eins a­ ■eim takist a­ fullnŠgja nřjum ■÷rfum Ýb˙anna me­ ■vÝ a­ taka Ý ■jˇnustu sÝna nřja tŠkni,á -á ßn ■ess a­ tortÝma s÷gu sinni og sßl ľ ■vÝ a­eins a­ ■etta takist, ver­ur vefur mannlÝfsins heill og ˇskemmdur. Ůetta er ÷grun borgarskipulagsins.

Draumaborgin
Hvernig hefur ■essum dŠmiger­u evrˇpsku borgum, me­ hßlfa til tvŠr milljˇnir Ýb˙a tekist, a­ laga sig a­ breyttum tÝmum?
Ůa­ er fyrst og fremst spurning um, hvernig hin gamla og s÷gulega mi­borg leysir samg÷ngu■arfir ÷rt vaxandi borgar. ╔g bjˇ Ý ■rj˙ ßrá Ý dŠmiger­ri borg af ■essu tagi ľ Helsinki, h÷fu­borg Finnlands. H˙n er bygg­ ß nesi, sem liggur ˙t a­á finnska skerjagar­inum, sem er djßsn borgarinnar. Helsinki ß sÚr s÷gu og sßl aftan ˙r r˙ssneskri fortÝ­, me­ svolÝtlu sŠnsku Ývafi. Ůar b˙a um milljˇn manns ß svŠ­i, sem er talsvert minna um sig ená h÷fu­borgarsvŠ­i­ okkar ■arf fyrir sÝn 150 ■˙sund.
Hver er h÷fu­kostur Helsinkiborgar? Einhverjar bestu almannasamg÷ngur Ý Evrˇpu. Samg÷ngukerfi­ er Š­akerfi borgarinnar. Ef ■a­ stÝflast, fŠr borgin kransŠ­astÝflu.á Helsinki hefur ■refalt kerfi almanna- samgangna: Jßrnbrautalestir, sporvagna og strŠtˇ.á Kjarni mßlsins er ■essi: Ů˙ kemst allra ■inna fer­a um ■essa h÷fu­borg, ÷rugglega og ß sk÷mmum tÝma, ßn ■ess a­ ■urfa einkabÝl. Borgin virkar snur­ulaust. Ůa­ er ekkert umfer­ar÷ng■veiti, engin kransŠ­astÝfla. Helsinki hefur var­veitt Ý sÚr ■orpi­. Marka­urinn ľ mi­borgin ľ i­ar af lÝfi.

Hva­ ■ř­ir ■etta fyrir mannlÝfi­?
Ůa­ ■ř­ir til dŠmis, a­ fˇlk me­ ˇlÝkan lÝfsstÝl getur noti­ kosta borgarlÝfsins, ■ˇtt ■a­ geri ˇlÝkar kr÷fur til tilverunnar. Ů˙ getur veri­ fßtŠkur og hamingjusamur st˙dent, sem ßtt engan bÝl, en samt komist lei­ar ■innar. Ů˙ getur veri­ einstŠ­ mˇ­ir Ý leiguh˙snŠ­i, sem ßtt ekki bÝl, en getur samt fyrirhafnarlÝti­ noti­ ■eirrar ■jˇnustu, sem borgin bř­ur ■Úr og b÷rnum ■Ýnum. Ů˙ ert ekki dŠmd til a­ reisa ■Úr fjßrhagslegan hur­arßs um ÷xl me­ ■vÝ a­ kaupa ■Úr Ýb˙­ Ý ˙thverfi og bÝl upp Ý skuld til ■ess a­ geta komist lei­ar ■innar til vinnu, me­ b÷rnin Ý skˇla og s.frv.á Ůetta skiptir meira mßli en margur heldur: Borgin ß a­ bjˇ­a fˇlki val um lÝfsstÝl, og h˙n ß a­ gera ÷llum, rÝkum og fßtŠkum, ungum og ÷ldnum, jafnt undir h÷f­i. Skapa ■eim j÷fn tŠkifŠri til a­ njˇta lÝfsins. Og borgin ß ekki a­ dŠma fˇlk Ý skuldafangelsi ľ nÚ heldur a­ steypa alla Ý sama mˇti­.á Ůa­ er hluti af hinu eiginlega Ýb˙alř­rŠ­i.

H÷fu­borg ═slands: amerÝsk bÝlaborg
Hvernig kemur h÷fu­borg ═slands ˙t Ý ■essum samanbur­i?
╔g ■ykist vita, a­ ■a­ geti ■ˇtt vi­kvŠmt mßl a­ svara ■eirri spurningu hreinskilnislega, ■ˇtt sjˇn sÚ s÷gu rÝkari.á Um eitt getum vi­ ■ˇ alla vega veri­ sammßla.á Sjßlft borgarstŠ­i­ er frß nßtt˙runnar hendi undurfagurt me­ einstaka fjallasřn. Og vi­ skulum jßta, a­ vi­ getum ekki gert ˇtakmarka­ar kr÷fur. ╔g veit, a­ vi­ vorum Ý sj÷ aldir ein fßtŠkasta ■jˇ­ Evrˇpu og kannski heimsins. ╔g veit, a­ ■a­ er varla nokkurt mannvirki uppistandandi til marks um mannabygg­ Ý ■essu landi fyrstu tÝu aldirnar.
╔g veit, a­ Ýhaldssamt landeigendasamfÚlag og vistarband ľ eins konar ■rŠlahald fßtŠks fˇlks -á ˙tiloka­i ■Úttbřlismyndun allt fram ß seinustu ÷ld.áá Saga ═slands er ■vÝ var­veitt annars sta­ar en Ý borgarskipulagi og byggingarlist.á En samt. Einmitt vegna ■ess, a­ vi­ vorum ekki bundin af fortÝ­inni, fengum vi­ ˇvenjulegt tŠkifŠri til a­ skapa nřja h÷fu­borg.
Vi­ hef­um geta­ for­ast mist÷k annarra og lagt metna­ okkar Ý a­ taka mi­ af stˇrbrotinni nßtt˙ru umhverfisins. ŮvÝ ver­ur ekki neita­, a­ vi­ fengum ˇvi­jafnanlegt tŠkifŠri upp Ý hendurnar. Svo getur hver og einn svara­ ■vÝ fyrir sig, hvernig til hefur tekist.á BurtsÚ­ frß kr÷fum fagurfrŠ­innar og s÷knu­i eftir s÷gulegum ver­mŠtum, blasir ■a­ vi­ ÷llum, a­ ■a­ er hlaupinn ofv÷xtur Ý borgarlÝkamann.
H÷fu­borgarsvŠ­i­ hefur ■anist ˙t eins og me­ ˇsjßlfrß­um hŠtti upp um holt og hŠ­ir og ˙t um allar ■orpagrundir. Íll er ■essi ofvirkni drifin ßfram af hinu vegsama­a grˇ­asjˇnarmi­i fjßrfesta og verktaka. Og dregur dßm af ■vÝ. ╔g lŠt hverjum og einum ykkar eftir, hva­a kr÷fur ■i­ geri­ um fagurfrŠ­ina ľ ■a­ sem gle­ur auga­; en leyfist okkur ekki alla vega a­ gera ■ß kr÷fu, a­ verkfrŠ­in l˙ti l÷gmßlum r÷khugsunar? Sß b˙tasaumur verkt÷kunnar, sem vi­ okkur blasir, bendir ekki til ■ess, a­ svo sÚ. Malbikunarslysi­ Ý Vatnsmřrinni, sem leysir engan umfer­arvanda,á en gefur hjarta h÷fu­borgarinnar svip af fˇ­urflutninga■orpi ß slÚttum AmerÝku, er ßtakanalegt dŠmi um ■etta.
Vi­ erum a­ tala um samfÚlag 150 ■˙sund sßlna me­ yfri­ nˇg landrřmi allt um kring. Samt er svo komi­, a­ mi­jan heldur ekki, sagan er komin ß safn, og ˙thverfin minna einna helst ß flˇttamannab˙­ir. Ůetta ßstand bitnar me­ sÝvaxandi ■unga ß Ýb˙unum.á ReykjavÝk er ■vÝ mi­ur or­in a­ amerÝskri bÝlaborg. EinkabÝlinn hefur teki­ v÷ldin af mannfˇlkinu, og borgin stjˇrnast meir af ■÷rfum hans en ■eirra. Vi­ ÷kum um ß sÝfellt fleiri og stŠrri og ey­slusamari ÷kutŠkjum, en sitjum Š lengur f÷stá Ý umfer­arhn˙tum og ey­um Š meiri tÝma ß lei­ til og frß vinnu Ý loftmengun og svifryksskři, sem minnir ß margmilljˇna- borgir me­ brosti­ gatnakerfi.á MaskÝnan hefur teki­ v÷ldin af manneskjunni. Vi­ hljˇtum a­ spyrja okkur sjßlf Ý forundran: Hvernig gat okkur mistekist svo hrapalega?

Verktakarß­rÝki gegn Ýb˙alř­rŠ­i
١tt MosfellsbŠr teljist vera sjßlfstŠttá sveitarfÚlag, er ■a­ Ý reynd eins og hvert anna­ ˙thverfi ß h÷fu­borgarsvŠ­inu. Flestir sŠkja vinnu, og reyndar ■jˇnustu ˙t fyrir sveitarfÚlagi­. VanrŠksla ß almannasamg÷ngum ■ř­ir, a­ flestar fj÷lskyldur ■urfa a­ rei­a sig ß tvo e­a jafnvel ■rjß bÝla til a­ komast lei­ar sinnar. Ůessar a­stŠ­ur bjˇ­a upp ß amerÝskan ˙thverfislÝfsstÝl: FÚlagslega einangrun, orkusˇlund, og ■ann konformisma, sem steypir alla Ý sama mˇti­. Ůjˇ­vegurinn klřfur sveitarfÚlagi­ Ý tvennt. Ůeir sem staldra vi­, geta gleypt Ý sig skyndibitann og fyllt ß tankinn Ý mi­bŠ Mosfellinga, ß­ur en ■eir bruna burt.
Samt eru dalirnir bß­ir, Mosfells- og Reykjadalur, nßtt˙rudjßsn, og ßrnar sem um ■ß renna, hreinar perlur.á Og Ý Reykjadalnum leynist lÝti­ ■orp, sem er me­ bŠ­i s÷gu og sßl. Ůetta er ┴lafosskvosin, sem hřsir ˇvi­jafnanlegar minjar um i­ns÷gu ■jˇ­arinnar.á Ůarna stˇ­ vagga ullari­na­arins, ■ar sem afl Varmßr var nřtt til a­ leysa handafli­ af hˇlmi. Ůarna er a­ finna hi­ eiginlega hjarta samfÚlagsins, sem geymir s÷gu ■ess.á Varmß er ß nßtt˙ruminjaskrß, og ■a­ er ■etta samspil nßtt˙ru- og mannvistarminja, sem gefa sta­num sÚrstakt gildi. Um skei­ stefndi Ý, a­ sta­urinn yr­i ni­urnÝ­slunni a­ brß­. En hann hefur gengi­ Ý endurnřjun lÝfdaganna. Hann hefur ˇmˇtstŠ­ilegt a­drßttarafl.á Hann bř­ur upp ß sÚrstaka atvinnustarfsemi og umhverfi, sem la­ar a­á gesti og gangandi, ekki sÝst erlenda fer­amenn.
Ůetta er eitt af ■vÝ fßa, sem MosfellsbŠr hefur af a­ stßta, og Štti a­ hl˙a a­ og lyfta upp. En ■a­ er n˙ ÷­ru nŠr.

┴t÷kin, sem hafa sta­i­ ß milli bŠjaryfirvalda Ý MosfellsbŠ annars vegar og Ýb˙a Kvosarinnar og fÚlaga Ý Varmßrsamt÷kunum hins vegar, hafa a­ undanf÷rnu vaki­ athygli al■jˇ­ar. Um hva­ snřst ■etta? Ůa­ er gamla sagan: Fjßrfestar og verktakar, sem keypt hafa land Helgafells,á vilja reisa me­ hra­i nřtt hverfi me­ ■˙sund Ýb˙­um. Ůetta nřja hverfi, me­ ߊtla­ri umfer­ upp ß tÝu ■˙sund bÝla ß dag, ■arf a­ komast Ý vegasamband vi­ ■jˇ­veginn. Till÷gur bŠjarstjˇrnar umá tengibrautarmannvirki me­ hljˇ­m˙r gengur svo nŠrri hverfisverndu­um b÷kkum Varmßrá og Ýb˙um Kvosarinnar og atvinnustarfsemi ■eirra, a­ ■a­ er me­ ÷llu ˇvi­unandi.
Tilraunir Varmßrsamtakanna til a­ koma vitinu fyrir bŠjarstjˇrnarmeirihlutann og til a­ fß hann til a­ fara a­ l÷gum og reglum um umhverfismat og til a­ vir­a grundvallarsjˇnarmi­ um Ýb˙alř­rŠ­i, hafa ■vÝ mi­ur ekki bori­ ßrangur til ■essa. Vi­ h÷fum nß­ ßrangri me­ ■vÝ a­ leita ßsjßr l÷gfrŠ­ings. Íll eftirgj÷f hefur veri­ ■vingu­ fram.á BŠjarstjˇrnarmeirihlutinn lŠtur alla gagnrřni sem vind um eyru ■jˇta; hann tekur ekki tillit til r÷kstuddra breytingartillagna; og hann fer ekki a­ reglum um kynningu framkvŠmda og samrß­ vi­ Ýb˙a.
Samt÷kin hafa ney­st til a­ kŠra bŠjaryfirv÷ld til ˙rskur­arnefndar skipulags- og byggingarmßla og til Skipulagsstofnunar og umhverfisrß­herra.
═ upphafi veifa­i bŠjarstjˇrinn rß­herrabrÚfi me­ ˙rskur­i um, a­ tengivegsmannvirki­, e­a sß hluti ■ess, sem haf­i veri­ hanna­ur, ■yrfti ekki a­ fara Ý umhverfismat. Me­ atbeina nřrra laga me­ uppruna Ý EES-samningnum hefur sß ßfangasigur unnist, a­ framkvŠmdir hafa veri­ st÷­va­ar, og a­ umhverfismat ver­ur a­ fara fram.á
═ ÷llum ■essum mßlarekstri hefur veri­ sřnt fram ß, a­ bŠjaryfirv÷ld hafa Ý reynd hunsa­ allar samskiptareglur vi­ Ýb˙a- og almannasamt÷k og fari­ rangt me­ sta­reyndir Ý yfirlřsingum sÝnum og frÚttatilkynningum.á

A­ hafa eftirlit me­ sjßlfum sÚr
Ůessi mßlarekstur hefur lÝka leitt Ý ljˇs brotalamir og veilur Ý l÷ggj÷f og stjˇrnsřslu um nßtt˙ruvernd. Svo ß a­ heita, a­ skylt sÚ a­ leita umsagnar Umhverfisstofnunar vegna framkvŠmda, sem hŠtta er talin ß, a­ geti spillt svŠ­um ß nßtt˙ruminjaskrß. Mat ß ■vÝ, hvort nßtt˙ruminjum sÚ stefnt Ý hŠttu vegna framkvŠmda, kallará ß atbeina sÚrfrŠ­inga, sem starfi sjßlfstŠtt og ß faglegum forsendum. En l÷gum samkvŠmt er hi­ faglega mat einungis rß­gefandi. Ůa­ er ekki bindandi. Ůa­ er sveitarfÚlagi­ sjßlft, sem oftast er framkvŠmdaa­ilinn, e­a sß a­ili, sem telur sig hafa hagsmuna a­ gŠta af framkvŠmdunum, sem hefur seinasta or­i­. SveitarfÚlagi­ telur sig rß­a ■vÝ, hvort og ■ß Ý hva­a mŠli, framkvŠmdaa­ilanum ■ˇknast a­ taka tillit til umsagnara­ila.
Margir eru ß mˇti ■essari t˙lkun laganna, m.a. sÚrfrŠ­ingar hjß Umhverfisstofnun. RÝkjandi t˙lkun er Ý vafa. Endanleg ni­ursta­a bÝ­ur dˇms˙rskur­ar. Eftir stendur, a­ rÝkjandi lagat˙lkun bř­ur heim rÚttarˇvissu og jafnvel rangt˙lkun ß upphaflegumá markmi­um l÷ggjafarinnar.á
═ fyrsta lagi er bo­i­ upp ß augljˇsan hagsmunaßrekstur.á Sß sem hefur fjßrhagslegra hagsmuna a­ gŠta er or­inn dˇmari Ý sjßlfs sÝn s÷k. Og sveitarfÚlagi­ er um lei­ or­i­ eftirlitsa­ili me­ sjßlfu sÚr.á
Ůetta ■ř­ir lÝka, a­ ˇbreyttu, a­ gildandi l÷ggj÷f um nßtt˙ruvernd er Ý reynd ˇvirk, ■egar ß reynir.á ═ skjˇli ■essarar augljˇsu brotalamar Ý l÷ggj÷finni geta a­gangshar­ir fjßrfestar, verktakar e­a a­rir framkvŠmdaa­ilar, sem og sveitarfÚl÷g, sem hafa beinna fjßrhagslegra hagsmuna a­ gŠta, fari­ sÝnu fram Ý trßssi vi­ vilja Ýb˙a og almannahagsmuna. Me­an ■etta vi­gengst, er tˇmt mßl a­ tala um Ýb˙alř­rŠ­i. Ůa­ er ■ß bara or­in tˇm, ■egar ß reynir. Endursko­un gildandi laga um nßtt˙ruvernd er ■vÝ brřnt verkefni fyrir nřkj÷ri­ al■ingi.

H÷fundur er fyrrverandi forma­ur ═b˙asamtaka VesturbŠjar


Til hvers a­ ey­a fÚ og fyrirh÷fn bŠjarb˙a Ý umhverfismat?

Grafi­ fyrir skˇlpi vi­ VarmßMikil umhverfisspj÷ll hafa undanfarnar vikur veri­ framináß b÷kkum Varmßr Ý MosfellsbŠ.á ═ sÝ­ustu viku var auglřst til kynningar nř umhverfisskřrsla sem unnin var af rß­gjafarfyrirtŠki ß vegum bŠjaryfirvalda og var Ýb˙um gefinn kostur ß a­ágera athugasemdir vi­ mati­átil 12. j˙lÝ.á ═ ljˇsi ■ess a­ slÝkar athugasemdir er eini m÷guleiki almennings til a­ hafa ßhrif ß ger­ skipulagsߊtlana eru framkvŠmdirnar sem n˙ standa yfir Ý meira lagi ßmŠlisver­ar. ŮvÝ hva­a tilgangi ■jˇna athugasemdir almennings a­ loknum framkvŠmdum? Svari­ er einfalt: Alls engum!áá

═ ofanßlag er veri­ a­ framkvŠma inn ß hverfisverndarsvŠ­i vi­ Varmß sem er ß nßtt˙ruminjaskrß og eru framkvŠmdirnar unnar ßn deiliskipulags og framkvŠmdaleyfis. A­farirnar eru slÝkar a­ svo vir­ist semáenginn skilningur ß mikilvŠgi umhverfisverndar Ý okkar fallega bŠjarfÚlagiásÚ fyrir hendi.

Skur­ur grafinn a­ ßnni ne­an VesturlandvegarSvo miki­ er vÝst a­ athugasemdir almennings hafa engin ßhrif ß ßŠtlanager­ a­ loknum framkvŠmdum. ŮŠr standa n˙ yfir og ■vÝ ljˇst a­ a­koma Ýb˙a mun engu mßli skipta.á Spurningin er ■vÝ ■essi: Til hvers a­ ey­a dřrmŠtu fÚ skattborgaranna Ý einskisvert umhverfismat?á BŠjaryfirv÷ld Ý MosfellsbŠ skulda Ýb˙um skřringu. E­a b˙um vi­ kannski bara Ý VILLTA VESTRINU?

áSP


1. deiliskipulag Helgafellsbrautar lakasti kosturinn

Helgafellsbraut, tillaga 2Varmßrsamt÷kin hafa undanfari­ ßr lagt fram řmsar till÷gur a­ vegtengingu Helgafellsbrautar vi­ Vesturlandsveg sem sjß mß hÚr ne­ar ß blogginu. Myndin hÚr a­ ofan var kynnt ß Ýb˙a■ingi samtakanna Ý aprÝl sl. sem tillaga 2. Skv. henni er gert rß­ fyrir tengibrautinni Ý ˙tja­ri bygg­ar Ý ┴sahverfi. Vegtenging ┴lafossvegar vi­ Vesturlandsveg er ˇbreytt en skv. samg÷nguߊtlun Vegager­arinnar er gert rß­ fyrir a­ Ý framtÝ­inni fari umfer­ undir br˙ ß Vesturlandsvegi upp Ý mi­bŠ MosfellsbŠjar. Skv. till÷gunni er Brekkuland loka­ fyrir umfer­ ˙r Helgafellshverfi.

Umfer­arhˇpur Varmßrsamtakanna


Skrßr tengdar ■essari bloggfŠrslu:

Till÷gur VS a­ legu Helgafellsbrautar

Tillaga 1, VarmßrdalurTillaga a­ Helgafellsbraut 1: tengibraut Ý ˙tja­ri bygg­ar
a. Helgafellsbraut sameinast a­ hluta til tengibraut sem ߊtlu­ er ß skipulagi a­ Ůingvallaafleggjara undir hlÝ­um Helgafells. Lei­in liggur um hringtorg ni­ur a­ Vesturlandsvegi Ý ˙tja­ri n˙verandi bygg­ar.
b. ═ a­alskipulagi MosfellsbŠjar er gert rß­ fyrir ■verun Varmßr vi­ ┴lanes ofan ┴lafosskvosar fyrir ne­an Helgafellshverfi og er s˙ tenging sett inn ß myndina lesendum til gl÷ggvunar.
c. Gert er rß­ fyrir a­komu a­ ┴lafosskvos um ofangreinda tengibraut og ni­ur Brekkuland. Einnig um veginn austan megin Kvosarinnar sem liggur me­fram i­na­arsvŠ­i. Gert er rß­ fyrir lÝtilli br˙á ß Vesturlandsvegi og rofnar ■vÝ bein tenging ┴lafosskvosar vi­ ■jˇ­veginn. Stˇrt ˙tivistarsvŠ­i myndast vi­ Varmß beggja vegna Vesturlandsvegar sem gerir umfer­ fˇtgangandi vegfarenda, barna ß hjˇlum og hestamanna afar ■Šgilega. SvŠ­i­ myndar eina heild og dregur ˙r ßhrifum ■ess a­ ■jˇ­vegurinn hlutar bŠjarfÚlagi­ Ý tvennt.

Ůessi hugmynd hefur eins og allar till÷gur Varmßrsamtakanna ■annájßkvŠ­a kost a­ hafa ekki ßhrif ß mi­bŠjarskipulag Ý MosfellsbŠ.

Helgafellsbraut, tillaga 2Tillaga a­ Helgafellsbraut 2: tengibraut Ý ˙tja­ri bygg­ar
Ůessi tillaga er svipu­ ■eirri fyrri a­ ÷­ru leyti en ■vÝ a­ hringtorg ver­ur ßfram vi­ Vesturlandsveg til a­ ■jˇna umfer­ til og frß ┴lafosskvos og Landahverfi. Brekkuland ver­ur loka­ umfer­ ˙r Helgafellshverfi eins og ߊtlun er uppi um n˙.
Vegager­in ߊtlar a­ ey­a ÷llum hringtorgum ß ■jˇ­vegi 1 innan nokkurra ßra og gera veginn a­ fj÷gurra akreina braut. Byggja ß br˙ Ý 6 m hŠ­ yfir Varmß ß Vesturlandsvegi vi­ Br˙arland. M÷gulega vŠri hŠgt a­ gera aukaakrein inn Ý ┴lafoss ef br˙in yr­i lŠgri.

Stokkur undir ┤ Tillaga a­ Helgafellsbraut 3: tengibraut um stokk undir ┴sland
Helgafellsbraut ver­i sett Ý stokk undir ┴sland og til a­ minnka umfang mannvirkisins yr­i stokkurinn a­eins lßtinn anna umfer­ Ý og ˙r austurßtt, ■.e. til og frß ReykjavÝk. Íll umfer­ Ý vesturßtt fŠri um fyrirhuga­a Ůingvallabraut ofan Helgafellsbygg­ar. Stokkurinn fŠri undir Vesturlandsveg og yr­i 180 m langur. Ůessi hugmynd hefur eins og allar till÷gur Varmßrsamtakanna ■ann stˇra kost a­ hafa ekki ßhrif ß mi­bŠjarskipulag Ý MosfellsbŠ.

Helgafellshverfi Auga­Tillaga MosfellsbŠjar: tengibraut um ┴lafosskvos
Ver­i tengibrautin l÷g­ um ┴lafosskvos ver­ur anna­ hvort a­ byggja fyrirfer­armikil mislŠg gatnamˇt ß Vesturlandsvegi vi­ Br˙arland e­a beina umfer­ ˙r Helgafellslandi inn Ý mi­bŠinn a­ hringtorgi vi­ Kjarna og me­fram a­al Ý■rˇtta- og skˇlasvŠ­i MosfellsbŠjar. RÝfa ver­uráBr˙arland a­ s÷gn Vegager­arinnar.á┴Štla­ er a­ reisa br˙ Ý 6 m hŠ­ yfir Varmß og lokast vi­ ■a­ tengingin inn Ý ┴lafosskvos. GrŠn tenging milli ˙tivistarsvŠ­a austan og vestan ■jˇ­vegar rofnar me­ ÷llu.

Eins og sjß mß ß ■essari ˙ttekt er ˙r v÷ndu a­ rß­a Ý tengslum vi­ fyrirkomulag umfer­ar ˙r Helgafellslandi. Ůa­ er sko­un Varmßrsamtakanna a­ fŠra sÚrfrŠ­inga ■urfi til a­ rß­a ˙r ■essum vanda. Sko­i­ ■essa kosti vandlega og segi­ ykkar sko­un.áBetri ˙rlausnir vel ■egnar.

FramtÝ­arsřn Ý vegamßlum:
Varmßrsamt÷kin hafa gagnrřnt bŠjaryfirv÷ld fyrir a­ taka ekki mi­ af framtÝ­arsřn Ý samg÷ngumßlum vi­ h÷nnun tengibrautar um ┴lafosskvos.
Ůegar liti­ er ß framtÝ­arspßr Vegager­arinnar um umfer­ar■unga ß Vesturlandsvegi kemur řmislegt athyglisvert Ý ljˇs. Til dŠmis a­ grˇflega ߊtla­ munu allt a­ 50 ■˙s bÝlar fara um MosfellsbŠ ß sˇlarhring ■egar ┴lanes (18-20 ■˙s Ýb˙ar) og Leirvogstunguland ver­a fullbygg­.
Gangi ■etta eftir mun ■rˇunin eflaust ver­a s˙ a­ Vesturlandsvegur fer Ý stokk um MosfellsbŠ. Umfer­ innanbŠjar ■arf ■vÝ ekki lengur a­ fara um ■jˇ­veginn og bŠrinn getur ■rˇast me­ e­lilegum hŠtti. Fari Vesturlandsvegur Ý stokk hefur ■a­ grÝ­arleg ßhrif ß umfer­armannvirki Ý bŠnum. Ăttu ekki skipulagsߊtlanir a­ taka mi­ af ■vÝ a­ ■etta sÚ framtÝ­in? Ůarf ekki einfaldlega a­ ganga ˙t frß ■essu Ý upphafi til a­ ekki ■urfi a­ leggja ˙t Ý ˇheyrilegan kostna­ vi­ lei­rÚttingar ß vegakerfinu innan 20 ßra?

Vi­auki:
Sundabraut mun draga ˙r umfer­ Ý gegnum MosfellsbŠ en ■ˇ ekki eins miki­ og margur Ýmyndar sÚr ■vÝ ÷ll umfer­ ˙r ┴rbŠ, Grafarvogi, Grafarholti, ┌lfarfellslandi, frß Su­urlandi o.s.frv. mun ßfram fara Ý gegnum MosfellsbŠ.

TvŠr efstu myndirnar vann Sigur­ur Valur Sigur­sson, myndskreytir.



Innskrßning

Ath. Vinsamlegast kveiki­ ß Javascript til a­ hefja innskrßningu.

Haf­u samband